Γιατί "βάζουν χέρι" στο ΚΕΘΕΑ;

Εντονότατες αντιδράσεις έχει προκαλέσει η απόφαση της κυβέρνησης Μητσοτάκη να καταργήσει εν μία νυκτί -με Πράξη Νομοθετικού Περιοχομένου- του αυτοδιοίκητο του ΚΕΘΕΑ, το διοικητικό συμβούλιο του οποίου θα διορίζεται πλέον από την εκάστοτε ηγεσία του υπουργείου Υγείας.

Επιστήμονες με μεγάλη εμπειρία αλλά και εργαζόμενοι στα Κέντρα Πρόληψης, μιλώντας στο tvxs.gr, εκφράζουν μεγάλη ανησυχία σχετικά με τις πραγματικές συνέπειες που θα έχει η συγκεκριμένη εξέλιξη αναφορικά με τη λειτουργία του ΚΕΘΕΑ αλλά και στην αντιμετώπιση της οποίας θα τυγχάνουν πλέον οι εξαρτημένοι. Από τη μία, όπως καταγγέλλεται, με την «κρατικοποίηση» της ανεξάρτητης δομής του ΚΕΘΕΑ θα μπορούν να εξυπηρετηθούν κομματικές και πελατειακές ανάγκες, καθώς η κυβέρνηση θα μπορεί να διορίζει, να πληρώνει ημέτερους και να ελέγχει εν γένει τη ροή χρημάτων, στήνοντας ένα νέο ΚΕΕΛΠΝΟ. Ωστόσο, υπάρχει και μια ακόμη πτυχή και είναι αυτή της ιδιωτικοποίησης του τομέα της θεραπείας των εξαρτήσεων. 

«Ακυρώνουν στην πράξη το ΚΕΘΕΑ»
«Το αυτοδιοίκητο είναι συνυφασμένο με το ΚΕΘΕΑ» επισημαίνει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνικής Εργασίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης κι επί χρόνια διευθυντής του Κέντρου, Μπάμπης Πουλόπουλος, και προσθέτει: «Οι άνθρωποι που εντάσσονται στις συγκεκριμένες κοινότητες αλλά και οι οικογένειές τους δεν είναι παθητικοί αποδέκτες μιας θεραπείας, δεν παίρνουν φάρμακα, αλλά προσπαθούν μέσα από συλλογικές δράσεις να αλλάξουν τη ζωή τους. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο συμμετέχουν οι ίδιοι, οι γονείς τους αλλά και οι εργαζόμενοι στις θεραπευτικές κοινότητες του ΚΕΘΕΑ στην εκλογή του διοικητικού του συμβουλίου. Αυτό ήταν που βοήθησε στο να έχει το ΚΕΘΕΑ συνέχεια και συνέπεια για παραπάνω από τέσσερις δεκαετίες, από το 1983 μέχρι και σήμερα. Σε όλα αυτά τα χρόνια το Κέντρο χρειάστηκε μέσω αυτής της δράσης του να υπερασπιστεί πάρα πολλούς ανθρώπους, από τοξικοεξαρτημένους μέχρι και φυλακισμένους».   
«Η τοποθέτηση λοιπόν ενός διορισμένου διοικητικού συμβουλίου αφαιρεί σε μεγάλο βαθμό το περιθώριο πρωτοβουλιών τόσο των θεραπευόμενων όσο και των εργαζομένων στο Κέντρο, το οποίο είναι και συστατικό στοιχείο της λειτουργίας του. Ουσιαστικά δηλαδή έρχεται να πλήξει την ίδια την ιδέα και τον πυρήνα του ΚΕΘΕΑ. Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό, καθώς και άλλες κυβερνήσεις στο παρελθόν είχαν επιχειρήσει να παρέμβουν με ανάλογο τρόπο στο ΚΕΘΕΑ» σημειώνει ο κος Πουλόπουλος.
Αναφορικά με τους πραγματικούς σκοπούς μιας τέτοιας κίνησης ο πρώην διευθυντής του ΚΕΘΕΑ αναφέρει: «Δε μου αρέσει να κάνω υποθέσεις, εγώ βλέπω τις πράξεις. Παρατηρώ λοιπόν  πως αυτή η ηγεσία του υπουργείου Υγείας, από τα πρώτα της δείγματα γραφής, δείχνει να θέλει να περιορίσει τη δωρεάν πρόσβαση στην ασφάλιση αλλά και στη δημόσια υγεία. Είναι εξαιρετικά πιθανό λοιπόν να επιχειρήσει να εφαρμόσει περιοριστικές λογικές και στον τομέα της θεραπείας των εξαρτήσεων».
«Δε θέλουν αυτοτέλεια κι ευελιξία, για να προωθήσουν την ιδιωτική πρωτοβουλία»
«Είναι εμφανές πως με τέτοιου είδους ενέργειες προσπαθούν να ασκήσουν -με όσο το δυνατό πιο άμεσο τρόπο- σκληρό έλεγχο στις πολιτικές στον τομέα των εξαρτήσεων. Κι αυτό θέλουν να το κάνουν συναντώντας τις λιγότερες δυνατές αντιστάσεις» τονίζει από τη δική του μεριά ο πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης, Νίκος Λάιος.
«Επιχειρούν λοιπόν να περιορίσουν στο βαθμό του δυνατού εκείνες τις θεσμικές δικλείδες, που διασφαλίζουν πως οι πολιτικές στον τομέα αυτό θα συνδιαμορφώντονται ή ακόμη και θα απορρίπτονται εφόσον κριθεί απαραίτητο από κάποιους φορείς. Αφαιρώντας λοιπόν το αυτοδιοίκητο των συγκεκριμένων φορέων, όπως το ΚΕΘΕΑ, δεν προχωρούν απλά σε μια οργανωτική παρέμβαση, αλλά πλήττουν ολόκληρη την κουλτούρα του, τη θεραπευτική προσέγγισή του, τις θεραπευτικές σχέσεις τους, την ουσία του έργου του» υπογραμμίζει ο κος Λάιος.    
Την ίδια στιγμή, δεν αποκλείει η εν λόγω παρέμβαση της κυβέρνησης Μητσοτάκη να εξυπηρετεί ευρύτερες σκοπιμότητες στον τομέα της αντιμετώπισης των εξαρτήσεων. «Δεν μπορούμε να μη σκεφτούμε πως αυτή η fast track εξέλιξη ενδεχομένως να κρύβει κάτι πιο βαθύ. Με άλλα λόγια, πιθανώς να έχουμε να κάνουμε με έναν σχεδιασμό που οδηγεί σε συγχωνεύσεις όλων των δομών και της αποδυνάμωσης των διαφορετικών προσεγγίσεων  αναφορικά με τις εξαρτήσεις, προκειμένου να καταλήξουμε έτσι στη δημιουργία ενός ενιαίου φορέα “χυλού”, συρρικνωμένου ως προς τα μοντέλα, τις υπηρεσίες κπλ», αναφέρει ο πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης και συνεχίζει:
«Με αυτό τον τρόπο, η στροφή στην ιδιωτική πρωτοβουλία να θεωρηθεί αναγκαστική επιλογή για όσους πολίτες θα θέλουν να ακολουθήσουν διαφορετικούς δρόμους πρόληψης και θεραπείας. Με άλλα λόγια, μπορεί να θεωρηθεί πως η στεγνή θεραπεία, η  δραματοθεραπεία, που χρησιμοποιούνται από το ΚΕΘΕΑ ή το 18 Άνω, αποτελούν “πολυτέλεια” και όσοι εξαρτημένοι επιθυμούν κάτι τέτοιο θα πρέπει να απευθυνθούν σε ιδιωτικούς φορείς». Με βάση όλα τα παραπάνω, ο κος Λάιος επισημαίνει: «Είναι πιθανό λοιπόν η αυτοτέλεια αλλά και η ευελιξία πολλών διακριτών φορέων να αποτελεί εμπόδιο για κάποιους που βλέπουν τον τομέα των εξαρτήσεων ως μια δυνητική αγορά».
Εργαζόμενοι ΚΕΘΕΑ: Γιατί δεν τόλμησε η κυβέρνηση Μητσοτάκη να ακολουθήσει κοινοβουλευτική διαδικασία;
Σε υψηλούς τόνους κινείται και η απάντηση των εργαζομένων του ΚΕΘΕΑ, οι οποίοι σε ανακοίνωσή τους καλούν την κυβέρνηση να εξηγήσει γιατί έγινε με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου η αλλαγή και όχι με κοινοβουλευτική διαδικασία. Επίσης, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου λέγοντας πως είναι το πρώτο βήμα για την είσοδο ιδιωτών στη δημόσια Υγεία.
«Με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της κυβέρνησης, αλλάζει εκ θεμελίων η οργάνωση και η διοίκηση του ΚΕΘΕΑ με την κατάργηση του αυτοδιοίκητου του Οργανισμού, αντικαθιστώντας το εκλεγμένο και άμισθο Διοικητικό Συμβούλιο με ένα διορισμένο και έμμισθο! Η αναγκαιότητα της ακραίας μορφής θεσμικής λειτουργίας μέσω πράξης νομοθετικού περιεχομένου, αιτιολογείται από την "εξαιρετικά επείγουσα ανάγκη για τη θέσπιση κανόνων χρηστής διαχείρισης και διοίκησης". Ουδέν ψευδέστερο για έναν Οργανισμό, ο οποίος άλλωστε βρίσκεται υπό την εποπτεία του κράτους και του υπουργείου Υγείας και στη Διοίκηση του οποίου τα δύο μέλη ήδη διορίζονται από την κυβέρνηση» αναφέρεται στην ανακοίνωση.
«Το ΚΕΘΕΑ, στην 37χρονη ιστορία του δεν έχει προκαλέσει ποτέ οικονομικό σκάνδαλο, δεν είχε ποτέ ανοίγματα στον προϋπολογισμό του, ούτε “έπαιξε” ποτέ στα πρωτοσέλιδα ως κακή είδηση. Ποτέ. Αντιθέτως, είναι ο μόνος οργανισμός της χώρας με διεθνή εμβέλεια και κύρος, με αποκορύφωμα την επιλογή του ως συμβούλου του ΟΗΕ για ζητήματα απεξάρτησης» αναφέρουν οι εργαζόμενοι και προαναγγέλλοντας κινητοποιήσεις καταλήγουν: «Φοβόμαστε ότι όλα αυτά δεν αποτελούν παρά ένα πρώτο επεισόδιο στην προσπάθεια διάλυσης της δημόσιας και δωρεάν θεραπείας της εξάρτησης, με απώτερο στόχο την είσοδο της ιδιωτικής πρωτοβουλίας στον χώρο της δημόσιας υγείας». 
18 Άνω: Αλλοιώνεται ο χαρακτήρας των θεραπευτικών κοινοτήτων

Ανακοίνωση συμπαράστασης εξέδωσε και το 18 Άνω σημειώνοντας: «Πρόκειται για μια βίαιη παρέμβαση στην οργανωτική δομή του ΚΕΘΕΑ, η οποία είναι μοναδική για τα δεδομένα της ελληνικής δημόσιας διοίκησης. Η ενέργεια αυτή στρέφεται ενάντια σε μια διαφορετική κουλτούρα οργάνωσης και διοίκησης υπηρεσιών προς τους εξαρτημένους, τις οικογένειες τους και την κοινωνία. Κουλτούρα και πρακτική οι οποίες έχουν δοκιμασθεί για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες και έχουν καταξιωθεί στη συνείδηση της ελληνικής κοινωνίας. Η κατάργηση του αυτοδιοίκητου του ΚΕΘΕΑ αλλοιώνει το χαρακτήρα των "θεραπευτικών κοινοτήτων" του, αλλοιώνει τις θεωρητικές και κλινικές του αρχές, που βασίζονται στην ισότιμη συμμετοχή, τη συλλογικότητα και το διάλογο» 
Πηγή: tvxs.gr