Η έλλειψη χιούμορ οδηγεί σε μονοδιάστατη αντίληψη του πολιτισμού και της ιστορίας


Οι βλαβερές συνέπειες της έλλειψης χιούμορ στην ιστορία.



Είχα επιλέξει την φωτογραφία που βλέπετε εδώ, για εξώφυλλο στο καινούργιο μου βιβλίο "Ο ελληνικός 20ος αιώνας". Ζήτησα την άδεια από την ΥΣΜΑ (Υπηρεσία συντήρησης μνημείων Ακρόπολης) και δεν μου την έδωσε με το δικαιολογητικό ότι η φωτογραφία προσβάλει…το μνημείο. Πραγματολογικά πρόκειται για το συνεργείο συντήρησης που φωτογραφίζεται μετά το πέρας των εργασιών πάνω στο ναό. Η δική μου ανάγνωση και το μήνυμα που θα ήθελα να περάσω, ότι οι Έλληνες ατενίζουν το μέλλον καθισμένοι, ενδεχομένως χαλαρά, πάνω στο παρελθόν τους. Η επιτροπή αρνήθηκε με το παρακάτω σκεπτικό που υπογράφει η διευθύντριά του, την 1η Σεπτεμβρίου 2019:

"Η Επιτροπή Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως εξέτασε το ανωτέρω αίτημά και αποφάσισε ομόφωνα ότι δεν εγκρίνει τη χρήση της εν λόγω φωτογραφίας του αρχείου της ΥΣΜΑ στο εξώφυλλο του ανωτέρω βιβλίου, με το σκεπτικό ότι η συγκεκριμένη φωτογραφία δεν εκφράζει καλώς το πνεύμα εργασίας στα μνημεία της Ακρόπολης (δεν υπάρχει εξωτερική σκαλωσιά, η οποία κάπως θα δικαιολογούσε μια τέτοια συνάθροιση -και δεν θα άφηνε να χρησιμοποιηθεί το έργο των αρχαίων καλλιτεχνών ως κάθισμα). Η χρήση της στην συγκεκριμένη έκθεση είναι οριακή και ανεκτή μόνο εντός του νοηματικού περιεχομένου της συγκεκριμένης ενότητας εικόνων. Αντιθέτως, έξω από αυτή την ενότητα, η θεώρηση αυτής της φωτογραφίας, ως μεμονωμένης εικόνας επιτρέπει και αναγνώσεις μη συμβατές προς το πνεύμα μεταχείρισης του μνημείου. Ως εκ τούτου η αναδημοσίευσή της (εκτός του καταλόγου της συγκεκριμένης έκθεσης) δεν είναι επιθυμητή".

Επανήλθα με νέα αίτηση, επισημαίνοντας ότι η φωτογραφία είχε γίνει καρτ-ποστάλ, ότι είχε δημοσιευτεί σε εφημερίδες και το διαδίκτυο, παραθέτοντας τη χρήση της Ακρόπολης σε διαφημιστικής αφίσες Κόκα-κόλα δωρεάν, τη σκωπτική χρήση της κατά τη διάρκεια της κρίσης και τις φωτογραφίες με τους Ναζί στην Ακρόπολη που έχουν χρησιμοποιηθεί κατά κόρον και σε εξώφυλλα, αλλά αρνήθηκαν να θέσουν το αίτημα σε συζήτηση. Σε προφορική συζήτηση με συνάδελφο (που τον σέβομαι για την τεχνογνωσία συντήρησης των μνημείων), η απάντηση ήταν ότι οι άνθρωποι αυτοί "προσβάλουν το μνημείο"!

Η έλλειψη χιούμορ οδηγεί σε μονοδιάστατη αντίληψη του πολιτισμού και της ιστορίας, και η μονοδιάστατη αντίληψη στην έλλειψη χιούμορ. Το ζήτημα δεν είναι δευτερεύον. Όσες θεωρίες και να εφαρμόζουμε, οι αντιλήψεις στην ιστορία δεν πρόκειται να αλλάξουν και να απελευθερωθούν από τον ψυχολογικό και διανοητικό καταναγκασμό της ταύτισης, αν δεν υιοθετηθεί μια ειρωνική ματιά στην ιστορία και μια χιουμοριστική διάθεση. Αν δεν εισάγουμε το γέλιο στην μάθηση της ιστορίας.



* Αντώνης Λιάκος (fb)