Καθαρή νίκη του Μπέρνι Σάντερς στο Νιου Χάμσαιρ


Ακόμη μια νίκη του Μπέρνι Σάντερς στις προκριματικές εκλογές για το χρίσμα των Δημοκρατικών, αυτή τη φορά στο Νιου Χάμσαϊρ.

Αποτελέσματα: (επί του 95%)
1. Σάντερς 26,0% Ψήφοι 71.950 - Εκπρόσωποι 9
2. Μπούτιτζεζ 24,4% Ψήφοι 67.577 - Εκπρόσωποι 9
3. Κλόμπουτσαρ 19,7% Ψήφοι 54.609 - Εκπρόσωποι 6
4. Γουόρεν 9.3% Ψήφοι 25.765 - Εκπρόσωποι 0
5. Μπάϊντεν 8,4% Ψήφοι 23.205 - Εκπρόσωποι 0
6. Στέγιερ 3,5% Ψήφοι 9.848 
7. Γκάμπαρντ 3,2% 
8. Γιάνγκ 2,9% 

Oι προκριματικές στο Νιου Χάμσαιρ είναι οι πρώτες με κάλπη σε μια μικρή πολιτεία των 1,35 εκατομμυρίων. Δεν χρησιμοποιήθηκαν εφαρμογές ηλεκτρονικής ψήφου, όπως στην Αϊόβα, με τις εκλογές να οργανώνονται από την πολιτεία του Νιου Χάμσαϊρ και όχι από το Δημοκρατικό Κόμμα. 

Στην ανάλυση της ψήφου, ο Σάντερς κερδίζει το 56% της νεολαίας 18-29 χρονών που ήταν όμως μόλις 20% του εκλογικού σώματος, αλλά μόνο το 16% αυτών πάνω από 65 ετών (WP poll). Πήρε και τις 4 μεγάλες πόλεις. Παίρνει το 38% όσων θεωρουν την οικονομική ανισότητα ως το πιο σημαντικό ζήτημα. Κερδίζει ένα μεγάλο τμήμα της εργατικής τάξης (όσους δεν έχουν πανεπιστημιακό πτυχίο), με 35%. Μετά ακολουθεί ο Μπούτιτζεζ με 20%, ο Μπάιντεν με 13%, η Γουόρεν 11%. Επίσης, κερδίζει ένα 36% όσων έχουν μεικτό εισόδημα κάτω των 50 χιλ. δολαρίων. Ένα ακόμη στοιχείο είναι ότι ο Σάντερς παίρνει περίπου το 1/3 του 10% που δεν είναι λευκοί (92% είναι λευκοί στην πολιτεία). Η συμμαχία του διαφέρει τώρα από αυτήν του 2016. Τα πάει καλύτερα με τους Αφροαμερικάνους στο Βορρά.

Η πολυάριθμη οργανωμένη νεολαία δίνει στο κίνημα Σάντερς μαχητικότητα και αέρα νίκης. Ο Σάντερς κερδίζει το 51% όσων δηλώνουν «πολύ φιλελεύθεροι». Η πρώτη ερώτηση στο τελευταίο debate από τον Tζορτζ Στεφανόπουλο ήταν για την "S (socialism) word". Μετά ήρθε η ιδεολογική επίθεση από τους Μπάιντεν και Κλόμπουτσαρ, στη βάση ότι ο σοσιαλισμός "διχάζει", δεν είναι νικηφόρα "συνταγή". "Δεν είναι ο δρόμος για τη νίκη", είπε ο Μπούτιτζεζ. Είχε προηγηθεί ο Τραμπ με ένταση: "είναι κομμουνιστής", "μου θυμίζει κομμουνισμό". Αυτό ίσως να περιόρισε λίγο την διεισδυτικότητα του Σάντερς στις μεγάλες ηλικίες και στους "συντηρητικούς φιλελεύθερους". Ωστόσο δεν έχει πλήξει το προφίλ σε αυτή την κοινωνική και εκλογική ομάδα.

Στο ζήτημα της διεισδητικότητας στα κοινωνικά στρώματα, ο Σάντερς έχει μεγάλη απήχηση στην εργατική τάξη, την ίδια δεξαμενή με τον Τραμπ. Το κοινωνικό "χαρτί" του δίνει διεισδυτικότητα και γεννά δυναμική νίκης. Παίρνει ψηφοφόρους της λευκής εργατικής τάξης από τον Τραμπ και αυτή είναι η εξήγηση γιατί στις τελευταίες δημοσκοπήσεις για τις γενικές εκλογές του Νοέμβρη, π.χ. της εταιρίας Quinnipiac, προηγείται του Τραμπ με 8 μονάδες (σσ. 51% Σάντερς, 43% Τραμπ). Δηλαδή ο Σάντερς έχει σήμερα την καλύτερη επίδοση απέναντι στον Τραμπ από όλους τους συνυποψηφίους του. Ας το κρατήσουμε κι αυτό το στοιχείο.

Ο Μπούτιτζεζ με τη σειρά του κερδίζει το 33% αυτών με μεικτό εισόδημα πάνω των 100 χιλ. δολάρια. Οι ψήφοι του ακολουθούν το μοτίβο της Αϊόβα, κερδίζοντας πολλά χωριά των 1000 κατοίκων, αλλά είχε παντού παρουσία. Έχει οργάνωση και εκλογικό "στρατό" με οικονομική επιφάνεια από 40 και πλέον δισεκατομμυριούχους, κυρίως της Γουόλ Στρητ. Πήγε καλύτερα από τις τελευταίες τρεις δημοσκοπήσεις (+3). Είναι νέο πρόσωπο και δείχνει να τα πηγαίνει καλά στο κεντρώο στρατόπεδο. Είναι επίσης ο ευνοούμενος της Εθνικής Επιτροπής του Κόμματος, με συνέπεια να δέχεται μεγάλη οικονομική στήριξη.

Η Γουόρεν από την άλλη έχασε έδαφος. Ανέπτυξε μικροπολιτική τακτική το τελευταίο διάστημα. Στο debate στις 7 Φεβρουαρίου στόχος της δύο φορές ήταν και πάλι ο Σάντερς. Θέλει να κερδίσει τη μάχη μέσα στην Αριστερά. Συμμάχησε δύο φορές με την Κλόμπουτσαρ για να μοιραστούν την ψήφο των γυναικών. Το κατάφεραν σε ένα βαθμό, αλλά η συμμαχία τους βοήθησε κυρίως την αυθεντική εκπρόσωπο των "identity politics", την Κλόμπουτσαρ. Το τίμημα ήταν ότι η επίθεση σε ένα διαχρονικό και πιο αναγνωρίσιμο σύμβολο της Αριστεράς στη χώρα, όπως ο Σάντερς, θολώνει το προφίλ της και την κάνει αναξιόπιστη. Μάλιστα, μια επίθεσή της στον Σάντερς ήταν γιατί αυτός ψήφισε ενάντια στην ενίσχυση της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου NAFTA που υπέγραψε ο Τραμπ. Η Γουόρεν, όπως και πολλοί γερουσιαστές των Δημοκρατικών, ψήφισαν υπέρ. Η "τιμωρία" για την ίδια ήρθε στην κάλπη. Η τακτική της κόστισε όμως συνολικά και στον αριστερό πόλο.

Για την Κλόμπουτσαρ το 57% των ψηφοφόρων που τη στήριξαν ήταν γυναίκες, ενώ το 43% ήταν άνδρες. Για το χρίσμα είναι φανερό ότι θα συμμαχήσει με τον Μπούτιτζεζ εάν μείνει στην τρίτη θέση. Οι τελευταίες τρεις δημοσκοπήσεις με δείγμα μέχρι την 9η Φεβρουαρίου δεν "έπιασαν" την άνοδο της Κλόμπουτσαρ. Της έδιναν μεσοσταθμικά 11.7%. Στηρίζεται σε identity politics και παίρνει ψήφους από γυναίκες.

Ο Μπάϊντεν τα θαλάσσωσε στο debate και γενικά δεν "τραβάει". Πριν ένα μήνα προηγούταν στο Νιου Χάμσαιρ στις δημοσκοπήσεις. Χάνει τα λόγια του, κάνει γκάφες και λέει κρύα αστεία. Η τελευταία πατάτα ήταν ότι αποκάλεσε σε συγκέντρωσή του μια νέα φοιτήτρια 21 ετών ως "ψεύτρα, σκυλομούρα Pony Soldier". Όλοι αναρωτιούνται πώς και από πού του ήρθε, με πολλούς αναλυτές να εκτιμούν ότι έχει προβλήματα διαχείρισης θυμού. Αν σημειώσει ανάλογα απογοητευτική απόδοση και στη Νεβάδα, στις 22 Φεβρουαρίου, δύσκολα θα κρατήσει το momentum στο Νότο και στη Νότια Καρολίνα (29/2) που έχει σημασία και βαρύτητα ως Πολιτεία.

Τέλος, ο επιχειρηματίας Γιάνγκ αποχωρεί από την κούρσα, το ίδιο και ο Μπένετ που πήρε 0.3%, ενώ ο μεγιστάνας Μπλούμπεργκ, που έχει ήδη δαπανήσει 200 εκατομμύρια δολάρια στα ΜΜΕ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για πολιτικές διαφημίσεις, θα συνεχίσει να συμμετέχει στις εκλογές στις επόμενες πολιτείες, με αβέβαιο ωστόσο το πολιτικό του μέλλον.

Συνολικά, ο Μπέρνι Σάντερς πηγαίνει καλά επειδή κατάφερε να αλλάξει την ατζέντα της πολιτικής συζήτησης. Ο κατακερματισμός σε υποψήφιους όμως δεν τον βοηθάει. Δεν έχει τώρα απέναντί του ένα σύμβολο του παλιού κατεστημένου, όπως η Χίλαρι το 2016. Έχει απέναντι 2 ή 3 υποψήφιους που ο καθένας έχει ένα διαφοροποιημένο ρόλο και έχουν πρόσβαση ο καθένας στην ψήφο διαμαρτυρίας, μετά από τέσσερα χρόνια διακυβέρνησης Ντόναλντ Τραμπ. 

Μια πολύ ενδιαφέρουσα προεκλογική εκστρατεία, που συγκεντρώνει μεγάλο, παγκόσμιο ενδιαφέρον.

*Δημήτρης Αναστασίου