Εκλογές στη Θουριγγία: Τα προοδευτικά αντανακλαστικά των πολιτών λειτούργησαν

Ο πολιτικός σεισμός προχθές στη Βουλή της Θουριγγίας έφερε αμέτρητους μετασεισμούς στο Βερολίνο, που ακόμη συνεχίζονται. Βέβαια, η εκλογή ως πρωθυπουργού του Τόμας Κέμεριχ, από το κόμμα των Φιλελευθέρων (FDP), που πήρε μετά βίας 5% στις εκλογές, με τις ψήφους της Δεξιάς (CDU) και της ακροδεξιάς AfD, άντεξε μόλις 24 ώρες. Ο Κέμεριχ, αφού πρόλαβε να δώσει πέντε συνεντεύξεις, στις οποίες υποστήριζε ότι αυτός είναι “η δημοκρατική λύση”, μακριά από τα “άκρα της Δεξιάς και της Αριστεράς”, κι ότι θα φτιάξει μια κυβέρνηση χωρίς την ατζέντα και τη στήριξη της AfD, αναγκάστηκε να παραιτηθεί. Με όλο τον κόσμο να προσπαθεί να απαντήσει στο ερώτημα εάν τελικά ήταν απλώς ένας ανεγκέφαλος φιλόδοξος ή ο συνειδητός καταστροφέας της “υγειονομικής ζώνης” που υπήρχε μέχρι προχθές γύρω από τους φασίστες της ΑfD.
Αυτό που σίγουρα θα μείνει στη μνήμη των Γερμανών από τον κατά τα άλλα παντελώς άγνωστο πολιτικό της FDP είναι η εικόνα του να δέχεται τα συγχαρητήρια του -φασίστα και με τη... βούλα της Δικαιοσύνης- προέδρου της AfD Μπιερν Χέκε. Μια εικόνα που ξύπνησε τα φαντάσματα του ναζιστικού παρελθόντος, έβγαλε τον κόσμο στον δρόμο και έβγαλε από τα ρούχα τους την ηγεσία των πολιτικών κομμάτων στο Βερολίνο, κυρίως των Χριστιανοδημοκρατών και της FDP, που πρέπει να ζήσουν με το στίγμα αυτών που, 75 χρόνια μετά το Άουσβιτς, άφησαν πάλι έναν φασίστα να καθορίσει ποιος θα κυβερνάει στη Θουριγγία, στο κρατίδιο από το οποίο ξεκίνησε την -κοινοβουλευτική- έφοδο προς την εξουσία ο Χίτλερ.
Την τιμή του δημοκρατικού πολιτικού συστήματος έσωσε η επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της Αριστεράς στη Θουριγγία, η οποία, αμέσως μετά την αποδοχή της εκλογής του από τον Κέμεριχ, αντί να τον συγχαρεί, όπως ο Χέκε, του πέταξε την ανθοδέσμη στα πόδια. Αυτή η ανθοδέσμη, άλλωστε, είχε αγοραστεί για να δοθεί στον Μπόντο Ράμελο, τον μέχρι προχθές πρωθυπουργό και επικεφαλής ενός κυβερνητικού συνασπισμού με το SPD και τους Πράσινους, που θα ηγείτο μιας κυβέρνησης μειοψηφίας. Με την κατά περίπτωση ανοχή ή στήριξη και της CDU, αφού τα δημοκρατικά κόμματα είχαν συμφωνήσει ότι δεν πρόκειται να συνεργαστούν σε καμία περίπτωση με τους φασίστες. Όπερ δεν εγένετο.
Οι αντιδράσεις
Η καγκελάριος Μέρκελ ήταν σχετικά τυχερή, διότι όταν έγινε ο σεισμός ήταν στο αεροπλάνο για την Πραιτόρια στη Νότια Αφρική. Αν και δεν είναι πια πρόεδρος των Χριστιανοδημοκρατών -και δεν είναι δική της δουλειά να μαζέψει τους ομοϊδεάτες της στη Θουριγγία-, ήταν υποχρεωμένη να αντιδράσει και να στείλει το μήνυμα ότι η απόλυτη άρνηση της CDU να συνεργαστεί με την Ακροδεξιά ισχύει, παρά το ολίσθημα της Θουριγγίας, το οποίο, μάλιστα, έγινε εν αγνοία και βεβαίως χωρίς τη συγκατάθεση του μητρικού κόμματος. Η εκλογή του Κέμεριχ είναι “ασυγχώρητη”, δήλωσε μετά την προσγείωση, η χθεσινή μέρα ήταν “μια κακή μέρα για τη δημοκρατία”. Και πρόσθεσε ότι τόσο για την ίδια προσωπικά όσο και για το κόμμα της “είναι ανεπίτρεπτο να φτιάχνει πλειοψηφίες με τη βοήθεια της AfD”.
Τα ίδια ακριβώς είχε πει το προηγούμενο βράδυ η διάδοχος της Μέρκελ στην ηγεσία της CDU, Άνεγκρετ Κραμπ Κάρενμπαουερ. Και είχε απειλήσει ευθέως τα μέλη της οργάνωσης της Θουριγγίας με κυρώσεις, στην περίπτωση που διανοηθούν να συνεργαστούν με τον νέο πρωθυπουργό. “Αυτός ο πρωθυπουργός δεν έχει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, θα χρειάζεται πάντοτε τη στήριξη της AfD”, είχε πει, καλώντας τον να παραιτηθεί.
Εννοείται ότι την παραίτηση του Κέμεριχ, ο οποίος δεν είχε ούτε κυβερνητικό σχήμα να παρουσιάσει ούτε κυβερνητική συμφωνία, την ζήτησαν και τα κόμματα που στήριζαν τον Μπόντο Ράμελο. Η Αριστερά, οι Πράσινοι και οι Σοσιαλδημοκράτες. Οι τελευταίοι, μάλιστα, ζήτησαν να συγκληθεί άμεσα η ηγεσία του μεγάλου συνασπισμού στο Βερολίνο -θα γίνει το Σάββατο, μόλις επιστρέψει η Μέρκελ από τη Νότια Αφρική- απαιτώντας έμμεσα από την CDU να μαζέψει όσα στελέχη της αλληθωρίζουν προς την Ακροδεξιά στη Θουριγγία.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, το έχει η ηγεσία του FDP, καθώς ο πρόεδρος του κόμματος Κρίστιαν Λίντνερ απέφυγε το βράδυ της Τετάρτης να καταδικάσει την κίνηση του Κέμεριχ στη Θουριγγία. Μετά τον ορυμαγδό, όμως, κι ενώ έξω από τα γραφεία του FDP σε διάφορες περιοχές της Γερμανίας έγιναν διαδηλώσεις, με τη συμμετοχή και μελών του κόμματος και με αντιφασιστικά συνθήματα, ο Λίντνερ βρέθηκε με την πλάτη στον τοίχο. Αναγκάστηκε να κάνει νέα δήλωση, με την οποία διαφοροποιείται ξεκάθαρα από κάθε “συνεργασία ή εξάρτηση από την AfD”, κάτι που δεν μπορεί να αποδεχθεί “κανένα δημοκρατικό κόμμα”, ενώ ανήγγειλε ότι θα θέσει σήμερα στην προεδρία του κόμματός του “ζήτημα εμπιστοσύνης”. Θα ζητήσει, με λίγα λόγια, να του πουν ότι τον εμπιστεύονται ακόμη, παρά τις παλινωδίες στη Θουριγγία.
Και τώρα;
Το τι θα συμβεί από 'δω και πέρα στη Θουριγγία είναι θολό. Μία πιθανότητα είναι να προκηρυχθούν νέες εκλογές. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να το ψηφίσουν τα δύο τρίτα της Βουλής - πράγμα δύσκολο. Μια άλλη πιθανότητα είναι να δοθεί εκ νέου εντολή σχηματισμού κυβέρνησης σε τρεις εβδομάδες, αλλά αυτή τη φορά θα χρειαστεί την απόλυτη πλειοψηφία - κι όχι τη σχετική. Τέτοια πλειοψηφία δεν είναι ορατή. Ενδεχομένως να υπάρχει και τρίτη πιθανότητα, αλλά δεν γνωρίζουμε σε βάθος το σύνταγμα της Θουριγγίας. Σε κάθε περίπτωση, στο μεσοδιάστημα χρέη υπηρεσιακού πρωθυπουργού θα ασκεί ο Κέμεριχ, ενώ χρέη υπουργών οι γενικοί γραμματείς των υπουργείων. Αυτά στο διαδικαστικό επίπεδο.
Επί της ουσίας, αφού το ταμπού της “νομιμοποίησης” της Ακροδεξιάς έσπασε μια φορά, θα σπάσει και δεύτερη. Ίσως όχι στη Θουριγγία, όπου η τοπική AfD είναι αγρίως ακροδεξιά και ακροβατεί στο όριο της συνταγματικής νομιμότητας, αλλά σε κάποιο άλλο κρατίδιο. Για αρχή...
*Αυγή