Ποδόσφαιρο για τους Πολλούς


Στη Μεγάλη Βρετανία οι υποστηρικτές του ποδοσφαίρου αποξενώνονται από το σύγχρονο παιχνίδι - άψυχο, ακριβό και κυριαρχούμενο από ολιγάρχες. Το βρετανικό Εργατικό Κόμμα θέλει να δώσει τη δύναμη και τη χαρά πίσω στους οπαδούς.
Σε μια εποχή που οι ριζοσπαστικές ανακοινώσεις του Εργατικού Κόμματος έχουν γίνει καθημερινό φαινόμενο, είναι μερικές φορές δύσκολο να παρακολουθήσει κανείς την τελευταία επανάσταση του "Κορμπινισμού". Η ζωή κινείται γρήγορα, αλλά με αφορμή την αναμφίβολα πιο αξιοσημείωτη διάσκεψη του κόμματος από τη δεκαετία του '70 - κατά την οποία οι προτάσεις για εβδομαδιαία εργασία 32 ωρών, η νέα Πράσινη Συμφωνία για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη και η ενίσχυση του δημοσίου σχολείου έναντι του ιδιωτικού υιοθετήθηκαν ως κεντρικές προτάσεις του προγράμματος των Εργατικών - μια εξίσου ριζική ανακοίνωση έγινε την προηγούμενη εβδομάδα. Και αυτή μπορεί τελικά να αλλάξει τελείως το πολιτικό παιχνίδι.

Το περασμένο Σάββατο ο Τζέρεμι Κόρμπιν μίλησε στο Νιουκάστλ και καταφέρθηκε κατά των ολιγαρχών που ελέγχουν το ποδόσφαιρο. Αυτό το όμορφο άθλημα, όπως σημείωσε, δεν θα έπρεπε να είναι μόνο μια επιχείρηση: "Το ποδόσφαιρο είναι η ζωή μας, είναι η κοινότητά μας. Είναι ο χώρος όπου οι πολίτες κοινωνικοποιούνται και απολαμβάνει ο ένας την παρέα του άλλου".

Την επόμενη μέρα ο Κόρμπιν επισκέφτηκε τους οργανωμένους οπαδούς της Νιουκάστλ για να δείξει την αλληλεγγύη του στον αγώνα που κάνουν για να πάρουν πίσω τον έλεγχο της ομάδας από τον πρόεδρο Μάικ Άσλει - μία από τις πιο αμφιλεγόμενες, μισητές προσωπικότητες στο χώρο του αθλητισμού στη Βόρεια Αγγλία.



Με μια πρώτη ματιά, το ποδόσφαιρο μπορεί να μην βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των σοσιαλιστικών και αριστερών κομμάτων. Στην πραγματικότητα όμως τα όσα δήλωσε ο Κόρμπιν από το Νιούκαστλ διαμορφώνουν τη βάση για μια ριζοσπαστική καμπάνια των Εργατικών ενάντια στους "νεοφιλελεύθερους καουμπόηδες" του ποδοσφαίρου που μπορούν να οδηγήσουν στην συνολική επιτυχία του πολιτικού πρότζεκτ του Κόρμπιν. Η μάχη κατά των επιχειρηματιών που υποβαθμίζουν το άθλημα, η ανάκτηση του ελέγχου από την κοινωνική βάση των οπαδών και η δημιουργία αθλητικών θεσμών βιώσιμης διαχείρισης αποτελεί μια γνήσια προοδευτική πρόταση.   

Παραδόξως, η πρόταση αυτή ακούστηκε για πρώτη φορά το 1997 από τον Τόνι Μπλερ. Μία από τις πρώτες κινήσεις της τότε βρετανικής κυβέρνησης των Νέων Εργατικών ήταν η δημιουργία της "Football Taskforce". Αυτή η ειδική ομάδα κατάφερε να περάσει από τη Βουλή των Κοινοτήτων την πρόταση να κατευθύνεται το 5% των κερδών από τα διαφημιστικά έσοδα της Πρέμιερ Λιγκ και τα τηλεοπτικά έσοδα προς τους οργανωμένους οπαδούς και τους τοπικούς συνδέσμους φιλάθλων. Μία ακόμη επιτυχία της πρώτης κυβέρνησης Μπλερ ήταν η δημιουργία του θεσμού "Supporters Direct", ο οποίος παρείχε κίνητρα για ενίσχυση των μελών του τοπικών συνδέσμων, για διεύρυνση των υποδομών και στήριξη των ακαδημιών. Η πρωτοβουλία αυτή αναπτύχθηκε σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο, συμπεριέλαβε και το σκοτσέζικο πρωτάθλημα, με τον γνωστό για τις προοδευτικές και αριστερές ιδέες του σκηνοθέτη Κεν Λόουτς - φανατικό οπαδό της Bath City - να τη στηρίζει ένθερμα.

Οι σύνδεσμοι που ξεκίνησαν να λειτουργούν ως κοινωνικοί συνεταιρισμοί με οργανωτικά στοιχεία ταυτόσημα με εκείνα των συνδικαλιστικών οργανώσεων άρχισαν να εναντιώνονται στα ακριβά εισιτήρια, στην ακραία εμπορευματοποίηση και στα φαινόμενα διαφθοράς στο βρετανικό ποδόσφαιρο. Ο ακτιβισμός έφτασε σε υψηλά επίπεδα και οδήγησε σε μια ακόμη σειρά νομοθετικών κινήσεων που ενίσχυαν το ρόλο τον συνδέσμων στον ποδοσφαιρικό γίγνεσθαι. 



Ωστόσο, παρά τις σημαντικές αυτές προσπάθειες και νομοθετικές πρωτοβουλίες, δεν επιτεύχθηκε σημαντική πρόοδος στους στόχους που είχαν τεθεί. Κι ενώ οι Εργατικοί υπό τον Εντ Μίλιμπαντ και μετέπειτα επί Κόρμπιν έκαναν βελτιωτικές προτάσεις που αφορούσαν στη συνολική αλλαγή της ποδοσφαιρικής κουλτούρας στη χώρα - στηρίζοντας για παράδειγμα την "Καμπάνια για Δικαιοσύνη στο Χίλσμπορο" και εκφράζοντας τη δέσμευσή τους για επαναφορά της ρύθμισης του 5% - η κατάσταση στο βρετανικό ποδόσφαιρο και τη Πρέμιερ Λιγκ δεν έχει αλλάξει. 

Εκτός των οπαδών των "μεγάλων 6" της Πρέμιερ Λιγκ, σε όλα τα άλλα κλαμπ ένα πολύ μεγάλο μέρος των οπαδών νιώθει οργή για τη διοίκηση, αλλά παράλληλα δεν κινητοποιείται όπως θα έπρεπε, δείχνοντας απάθεια. Σταδιακά οι παίκτες αποστασιοποιούνται από τους οπαδούς, χάνουν το συναισθηματικό δέσιμο με την ομάδα και κοιτάνε μόνο τις συμφωνίες και τα συμβόλαια.   

Για αυτούς ακριβώς τους λόγους η ενσωμάτωση μιας φιλο-ποδοσφαιρικής ρητορικής στη καμπάνια των Εργατικών είναι κρίσιμη και χρονικά επίκαιρη. Η πρόταση Κόρμπιν πέρα από την επαναφορά του 5%, αφορά στη στήριξη του Παγκόσμιου Κυπέλλου Γυναικών, στην εισαγωγή εκτελεστικών εξουσιών των συνδέσμων στα διοικητικά συμβούλια των ομάδων, στην αγορά μετοχών. Και η ουσία και ο συμβολισμός των προτάσεων αυτών διαμορφώνουν μια νέα δυναμική και ενεργοποιούν ήδη το ενδιαφέρον πολλών συνεταιρισμών σε όλη τη χώρα και σε πολλές ομάδες.   

Παράλληλα, η προτεραιοποίηση του ποδοσφαίρου και των προβλημάτων του χώρου που αντανακλώνται και στο ευρύτερο πεδίο των τοπικών κοινωνιών διαμορφώνει μια νέα δυναμική για τους Εργατικούς και θέτει στο περιθώριο τα παραδοσιακά συντηρητικά κοινωνικά αντανακλαστικά του ευρύτερου πολιτικού χώρου για το συγκεκριμένο άθλημα. Εάν οι προτάσεις Κόρμπιν υιοθετηθούν και κυρίως εφαρμοστούν σε μια μελλοντική κυβέρνηση των Εργατικών θα βελτιώσουν σημαντικά τη ζωή εκατομμυρίων οπαδών της εργατικής τάξης που "αναπνέουν" για το ποδόσφαιρο, θα αναζωογονήσουν μεγάλα κοινωνικά στρώματα και θα αποτελέσουν σπουδαία παρακαταθήκη για ανάλογες πρωτοβουλίες και σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη.    

Πηγή: tribune.co.uk