Έρευνα Bridging Europe: Βαθιά διχασμένη η ελληνική κοινωνία στο προσφυγικό

Η Bridging Europe επιστρέφει στο ερευνητικό πεδίο στην Ελλάδα, με μια δημοσκόπηση για το προσφυγικό που παρουσιάζει ενδιαφέρον. Στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος του Ευρωπαϊκού Προοδευτικού Φόρουμ για τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές κοινωνίες, η Bridging Europe ξεκινά με ένα θέμα που απασχολεί τη χώρα μας ήδη από το 2015, αλλά σήμερα επανέρχεται με ένταση στο δημόσιο πολιτικό λόγο και στην αντιπαράθεση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης.

Όπως θα δούμε και από τα στοιχεία ακριβώς παρακάτω, τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν πως η ελληνική κοινωνία είναι βαθιά διχασμένη στο ζήτημα του προσφυγικού. Στο δείκτη ικανοποίησης από τη μέχρι τώρα διαχείριση του θέματος από την κυβέρνηση, το 42% δηλώνει "πολύ ή αρκετά ικανοποιημένο", με το 38% να δηλώνει "καθόλου ικανοποιημένο", και ένα 10% να δηλώνει "λίγο ικανοποιημένο".  

Για τα φαινόμενα διακρίσεων και τις αντιδράσεις πολιτών που είδαμε σε κάποιες περιοχές που μετακινήθηκαν πρόσφυγες στο πλαίσιο της σταδιακής μετεγκατάστασης από τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου στην ενδοχώρα, το 42% δείχνει να ανησυχεί για αυτά τα φαινόμενα, ενώ το 55% δεν ανησυχεί, ποσοστό αρκετά υψηλό, το οποίο πάει κόντρα και στη ρητορική της έντασης που καλλιεργείται στα ΜΜΕ.



Στην ερώτηση για τις προτεραιότητες της κυβέρνησης στο προσφυγικό, το 35% εκτιμά ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στην ένταξή τους στην κοινωνία, με σχεδόν τους μισούς από τους ερωτηθέντες (48%) να προτιμούν οι πρόσφυγες να παραμείνουν σε κέντρα υποδοχής. Ωστόσο υπάρχει και ένα κρίσιμο 17% αναποφάσιστων που δεν έχει γνώμη για το θέμα. 

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία για το κατά πόσο το προσφυγικό είναι προσωρινό ζήτημα ή ζήτημα με πιο μόνιμες διαστάσεις, με το 35% να εκτιμά ότι είναι "προσωρινό" και το 52% ότι έχει "πιο μόνιμες διαστάσεις". Και σε αυτή την ερώτηση, υπάρχει ένα 13% χωρίς ξεκάθαρη θέση. 



Τέλος, στην ερώτηση για το εάν το προσφυγικό στις σημερινές του διαστάσεις αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα για την ελληνική κοινωνία, το 52% δηλώνει πως δεν αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα, ενώ το 45% εκτιμά ότι αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα. Εξίσου υψηλά και τα δύο ποσοστά, που επαληθεύουν τις μοιρασμένες απόψεις και τις διαφορετικές τάσεις της κοινωνίας στο προσφυγικό ζήτημα.   


Τρία βασικά συμπεράσματα που βγαίνουν από αυτή την έρευνα

Το πρώτο είναι ότι η ελληνική κοινωνία είναι διχασμένη στο προσφυγικό, τάση που δεν είχε καταγραφεί τα προηγούμενα χρόνια, τουλάχιστον σε τέτοιο βαθμό. Η ρητορική του μίσους και η απουσία γόνιμου διαλόγου στη δημόσια σφαίρα καθιστά την πρόσληψη του ζητήματος από ένα σημαντικό μέρος της κοινωνίας φοβική και προβληματική. 

Το δεύτερο συμπέρασμα είναι πως σχεδόν το 50% δεν επιθυμεί ένταξη των προσφύγων στις τοπικές κοινωνίες. Προβληματικό στοιχείο και αυτό, καθώς καλλιεργεί εν δυνάμει συνθήκες έντασης στα κατά τόπους κέντρα υποδοχής και φιλοξενίας, καθιστώντας με τη σειρά του ανησυχητικές και τις εξελίξεις στο ζήτημα της ένταξης των προσφυγόπουλων στο δημόσιο σύστημα εκπαίδευσης.

Το τρίτο και τελευταίο συμπέρασμα, σε αντίθεση με τα προηγούμενα, γεννά αισιοδοξία. Το 52% εκτιμά ότι το προσφυγικό δεν είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχει να αντιμετωπίσει η Ελλάδα, ενώ το ίδιο ποσοστό εκτιμά ότι το προσφυγικό είναι ένα ζήτημα με "πιο μόνιμες διαστάσεις". Πάνω σε αυτά τα δύο ζητήματα μπορεί να οικοδομήσει η πολιτική ηγεσία ένα νέο αφήγημα που θα εξασφαλίζει τις καλύτερες δυνατές συνθήκες και για την φιλοξενία και ένταξη των προσφύγων, και για την καλή, ειρηνική και αμοιβαία επωφελή συνύπαρξη μεταξύ προσφύγων και τοπικών κοινωνιών. Τώρα, κατά πόσο θα το πράξει, είναι μια άλλη ιστορία.