Οι τράπεζες χρωστούν στην κοινωνία, όχι το αντίστροφο


Οι τράπεζες οφείλουν πολλά στην ελληνική κοινωνία. Όχι μόνο γιατί λειτουργούν χάρη στις αποταμιεύσεις εκατομμυρίων πολιτών που εξακολουθούν να τις εμπιστεύονται. Όχι μόνο γιατί επέζησαν στη διάρκεια της κρίσης με τις αλλεπάλληλες ανακεφαλαιοποιήσεις, αιματηρά πληρωμένες με χρήματα των φορολογουμένων και με τρία σκληρά μνημόνια.
Αλλά και γιατί ακόμη και στην προ κρίσης περίοδο η μεγέθυνση του εγχώριου τραπεζικού τομέα και η δημιουργία των σημερινών συστημικών τραπεζών συντελέστηκαν μέσα από αμφιλεγόμενες ιδιωτικοποιήσεις και εξαγορές κρατικών τραπεζών, που αποτελούσαν περιουσία του ελληνικού λαού.
Θα περίμενε κανείς, από τις πολλαπλά ευεργετημένες τράπεζες, να αποτελούν υπόδειγμα στοιχειώδους τήρησης της εργατικής νομοθεσίας και σεβασμού στα βασικά δικαιώματα των εργαζομένων. Υπόδειγμα και για τον υπόλοιπο ιδιωτικό τομέα, όπου επικρατεί καθεστώς εργασιακής ζούγκλας.
Αλλεπάλληλα πρόσφατα κρούσματα δείχνουν ότι οι διοικήσεις των τραπεζών συμπεριφέρονται με εξόφθαλμο αμοραλισμό, παραβιάζοντας ακόμη και γραπτές συμφωνίες με τη συνδικαλιστική ηγεσία των τραπεζοϋπαλλήλων. Και, πολύ περισσότερο, έναν κώδικα δεοντολογίας βάσει του οποίου εδώ και δεκαετίες δεν κάνουν ομαδικές απολύσεις. Θέσεις εργασίας έχουν καταργήσει χιλιάδες, με ακριβοπληρωμένα διαδοχικά προγράμματα εθελουσίας εξόδου. Αλλά απολύσεις δεν έχουν κάνει από τα τέλη της δεκαετίας του ,70.
Πρώτα στην Εθνική απολύονται ενοικιαζόμενοι, έπειτα από πολλά χρόνια δουλειάς, και η διοίκηση της τράπεζας κρύβεται πίσω από την εταιρεία ενοικίασης προσωπικού που τυπικά εμφανίζεται ως εργοδότης. Έπειτα αποκαλύπτεται ένα κατάπτυστο «εγχειρίδιο» προς διευθυντές τραπεζικών καταστημάτων για το πώς θα αποτρέπουν την είσοδο σε συνδικαλιστικούς εκπροσώπους, για το οποίο, παρά τον σάλο, η τράπεζα κάνει ότι δεν καταλαβαίνει.
Το αποκορύφωμα ήταν ότι χθες η διοίκηση της Πειραιώς προχώρησε στην απόλυση 24 εργαζομένων που είχαν αρνηθεί να μεταφερθούν στη νέα εταιρεία διαχείρισης των «κόκκινων» δανείων, όπως είχαν το δικαίωμα βάσει της συμφωνίας που είχε υπογραφεί τον Ιούλιο με την ΟΤΟΕ.
Με τις απολύσεις αυτές, καθαρά εκδικητικού χαρακτήρα, η τράπεζα παραβίασε μια άτυπη, σεβαστή όμως, εδώ και δεκαετίες, συμφωνία αποφυγής των μαζικών απολύσεων, δίνοντας κάκιστο σήμα και στα άλλα πιστωτικά ιδρύματα.
Ίσως η ηγεσία των τραπεζών αισθάνεται ενθαρρυμένη από την αντίληψη της κυβέρνησης για τις εργασιακές σχέσεις. Η κυβέρνηση οφείλει να διαψεύσει άμεσα και τάχιστα αυτή την αίσθηση, επιβάλλοντας ανάκληση των απολύσεων.